Grrr

Het is de laatste dag van ons ladies-only weekend. Wederhelft is naar Nederland en zoonlief op schoolreis. Niet een dagje pretpark maar een driedaags uitje naar Oost Servië. Dochterlief wil vandaag lekker rustig aan doen dus het enige dat op het programma staat is Nederlandse les. Omdat ik me niet wil haasten, vertrekken we ruim op tijd voor het 15 minuten durende ritje. Koud vijf minuten onderweg staan we al stil. De stoplichten zijn vervangen door eerstejaars studenten van de verkeerspolitieschool. Gelukkig rijden wij nog een beetje, aan de andere kant zie ik een enorme file die muurvast staat. 5 minuten later ontdek ik de reden. De afslag onder aan de brug is afgesloten. Heel fijn want nu kan ik omkeren en aansluiten in de file die ik zojuist nog uitlachte. Waarom geven ze dat niet vantevoren aan? Een kwartier en twee verkeersovertredingen later passeer ik ons huis weer. Nu is er wel haast geboden. Als ik de langzaamste zastava van Belgrado heb ingehaald zie ik ineens auto's voor me opdoemen. WTF? Hier staat het ook stil. Ze hebben gewoon de enige twee toegangswegen afgesloten! Een forse nucleaire of chemische ramp zou dit kunnen verklaren maar dat is niet het geval, ze hebben besloten beide wegen tegelijkertijd te asfalteren. Ik verontschuldig me tegenover dochterlief voor de krachttermen die ze nu gaat horen. Als ik haar met mijn tanden in het stuur halverwege de les aflever, besluit ik te kalmeren met een kopje koffie.

Na afloop van de les en vele omwegen door de 'outskirts' van de stad later, rijden we onze straat in. Daar treffen we een bizar tafereel aan. Pal voor onze deur staat een vuilniswagen met daarachter een enorme rokende hoop van wat vermoedelijk zijn lading is geweest. Ik vlucht tussen de opengereten vuilniszakken onze poort in en tref onze huiseigenaresse in staat van opperste verontwaardiging. Nu is ze dat wel vaker dus daar schrik ik niet meer zo van. Ze vertelt dat er iemand nog gloeiende bbq kooltjes in de container heeft gegooid. Dat is in de vuilniswagen beland en heeft vlam gevat waarop de heren vuilnismannen besloten om de hele zooi voor onze deur te deponeren. De heren in kwestie staan een beetje appelig naar de troep te kijken, kennelijk wachtend op hulptroepen die de auto en vuilnis weghalen. Na anderhalf uur komt er uit het niets beweging in het gezelschap. Vijf heren beginnen het afval terug te gooien in de wagen terwijl de rest werkloos toekijkt. Als ze na een half uur klaar zijn wordt de vuilniswagen gestart en rijden ze weg. Ik weet nu zeker dat ik me in Candid Camera of een slechte Monty Python sketch bevind. Waarom wacht je anderhalf uur als die auto het gewoon doet? Gevaar voor oplaaiende vlammen kan het niet zijn want we hebben ondertussen gewoon de tuin besproeid dus kleine moeite om die klerezooi op straat even mee te nemen. Ik vraag het mijn "landlady" maar die is klaar om ter plekke een andere nationaliteit aan te nemen en te emigreren.

Even later sta ik in de keuken een glas in te schenken als ik vanuit  een ooghoek een mailtje zie binnenkomen van de begeleider van het schoolreisje. Ze zijn "slightly ahead of schedule" en komen niet om 9 uur s'avonds aan, maar om 5 uur s'middags. Ik kijk op de klok en verslik me. Terwijl ik naar de gang loop om de autosleutels te pakken word ik gebeld door een moeder die op drie uur rijden van Belgrado zit of ik haar zoon kan meenemen.

Uren later zijn de verhalen verteld en ruikt mijn zoon weer naar Nivea in plaats van zweet. Het leven is zo slecht nog niet. 

Warm

Ik hou erg veel van mijn nageslacht maar na 9 weken zomervakantie zou ik zo mijn huis uitbreiden met een geluiddichte bunker waar ik ze in kwijt kan. Hoe doen andere ouders dat?  Waar halen ze de creativiteit en het geduld vandaan om hun kroost wekenlang te vermaken? Of zijn daarvoor al die vakantie-kinder-kampen uitgevonden? Om ouders te ontlasten?

Gelukkig is de school weer begonnen. Alle expatkindertjes zijn terug van verre vakanties naar familie en vrienden. De klassen zijn door elkaar gehusseld en er zijn een paar nieuwe gezichten bij gekomen. Sommige zaken zijn niet veranderd. Zo wordt een klasgenoot van zoonlief nog steeds iedere dag naar school gebracht door een lijfwacht in een auto met een kenteken dat alleen bestaat uit vier nullen. Aan het type auto te zien zal die dat niet per toeval hebben gekregen. De lijfwacht gaat ook gezellig mee op klasse-uitjes. De eerste keer dat ik zo'n uitje begeleidde dacht ik dat we werden achtervolgd. Gelukkig kon de leraar me vertellen dat het hier één van de kinderen betrof die permanente bewaking heeft. 

Op de eerste schooldag werden de leerlingen op echt Amerikaanse wijze verwelkomd: overpositief en enthousiast. Het afgelopen jaar heb ik over die van mij nog nooit een onvertogen woord gehoord van een juf of meester. Sterker nog, iedere keer als ik in een gesprek met een leraar liet vallen dat ze geen topper waren in een bepaald vak, werd ik subtiel terechtgewezen. Ze waren niet "average" maar "challenged" of "working on it". In het begin lachte ik een beetje om een zo'n positief mensbeeld, kinderen zijn immers ook gewoon stierlijk vervelend of ongemotiveerd. Ik merk alleen dat doordat ze kinderen immer positief benaderen en motiveren, ze veel betere resultaten boeken. De leerlingen hier zijn zelfverzekerder en ondernemender dan de gemiddelde Nederlandse klasgenoot. Ik hou nu al mijn hart vast als ze terug moeten naar het Nederlandse onderwijs. Uitzonderingen daargelaten, heb ik de ervaring dat er vooral gekeken wordt naar wat een kind niet kan in plaats van naar van wat het wel kan. Als je maar in het malletje past. Ooit hoorde ik een moeder verzuchten dat als je kroost op de wereld zet, je niets liever wil dan dat ze gelukkig worden. Als ze de schoolleeftijd hebben bereikt veranderd dat en wil je niets liever dan dat ze "normaal" zijn en in de groep passen.

Niet alles is rozengeur en maneschijn. Zoonlief zit nu op "middle school" en daar wordt behoorlijk wat zelfstandigheid en verantwoordelijkheid verwacht. De eerste ruzies met het slot van zijn "locker" en zijn moeder heeft hij al achter de rug. Daarnaast zijn de leraren op het geweldige idee gekomen om voor een vijfdaagse schoolweek een zesdaags schoolrooster te ontwerpen. Ik begrijp dat dat al nauwelijks, laat staan een pre-puberale 11 jarige.

Wat ook niet helpt is dat onze thermometer inmiddels moeiteloos de 42 graden heeft bereikt. Van een aantal Serviërs heb ik begrepen dat dit formeel niet kan. In Servië wordt het nooit warmer dan 40 graden. Vanaf die temperatuur krijgen ambtenaren namelijk een tropenrooster met minder uren.... 

Zondag

4.30 uur

Ik word wakker door het licht buiten en de vogel die ons al wekenlang teistert. Gisteravond heeft mijn wederhelft gedreigd het beest aan flarden te schieten. Nu denkt u misschien dat wij enorme dierenhaters zijn die onschuldige vogeltjes neerknallen maar de ekster in kwestie zit in een boom op twintig cm van ons raam en produceert net zoveel herrie als een krijsende kleuter.

5.30 uur

Ik sta op. De thermometer wijst 23 graden aan. Ik besluit het rondje hardlopen vandaag maar even te skippen. Zoonlief zit al achter de computer en vraagt of ik weet hoe de voorvader van de zeeleeuw heette. Ook goedemorgen....

6.30

Dochterlief is wakker en vlijt zich achter een beeldscherm. Ik ga naar de bakker voor ontbijt en rij scherp bergafwaarts langs het plaatselijke restaurant dat net opengaat. Iets daar voorbij zit een enorme kuil in het wegdek die niet is afgeschermd. Gelukkig heb ik vier wielen en krijgt alleen de auto een opdonder, met een tweewieler had ik waarschijnlijk een doodsmak gemaakt. Het is al behoorlijk druk maar gelukkig kan ik de auto nog kwijt op het zebrapad. Ik loop langs de mensen op het terras en ga naar de markt. Met twee volle zakken vers fruit loop ik naar de supermarkt. Die is vierentwintig uur per dag open. Enige weken geleden hing er een briefje op de deur met diepe verontschuldigingen dat ze dicht waren op zaterdagnacht van 12 tot 4 uur. Tot slot naar de bakker. Dit is de winkel waar ik het meest kom. Altijd verse broodjes, gebakjes, lekkere koffie en sapjes. Ik kan het cyrillisch ontcijferen en wikkel mijn bestelling geheel in het Servisch af.

9.00 uur. Het is 30 graden. Omdat onze antieke wasmachine het sinds enige dagen heeft begeven gaat wederhelft naar de ambassade om daar te wassen. Er zijn al twee keer mannetjes langs geweest om 'm te repareren met als resultaat dat hij nu volledig gedemonteerd is en we de mededeling hebben gekregen dat er een onderdeeltje moet worden besteld. In Duitsland welteverstaan.

14.00 uur

Het kwik staat op 36 graden. We besluiten naar het plaatselijke zwembad te gaan. Dat is een zeer aangename verrassing. Vier verschillende zwembaden, een enorme speelweide en weinig mensen. De kinderen zitten in een nanoseconde in het water. Wederhelft doet er wat langer over, een half uurtje ongeveer. Nadat hij verschillende keren met zijn grote teen heeft vastgesteld dat het water echt nat en koud is gaat hij er heel voorzichtig in. Ik kijk om me heen en krijg spijt van mijn weerstand tegen botox, faceliften en kunstmatig zonnen. Ik zie louter strakke bruine lichamen om me heen in minuscule bikini's.

18.30

We gaan eten bij het restaurantje om de hoek waar we bijna worden weggekeken omdat we midden in een tenniswedstrijd binnenvallen. Een paar dikke heren op leeftijd zitten met bier en sigaren te kijken naar hun held Novak. Wij hoeven niet te kijken, we horen vanzelf wanneer en wie er een punt maakt. We bestellen 3 gerechten voor ons vieren. Een inschattingsfout: Er word ongeveer 8 ons vlees en een enorme met kaas bedekte pizza aangerukt. Gelukkig kennen ze "doggybags".

20.30 Het kroost ligt in bed. Er is een windje opgestoken en ik zit lekker op het balkon mijn blog te typen. Er klinkt vuurwerk (of schoten). In het gunstigste geval hebben bruiloftsgasten wat lol of heeft Novak gewonnen. In de verte komt regen, hoop ik.

Pretpark

De lol van pretparken heb ik nooit zo goed begrepen. Je betaalt een godsvermogen om je in allerlei lawaaierige attracties verschrikkelijk misselijk te laten maken. Daarnaast is het de minst klantvriendelijke bedrijfssector die ik ken. Ik kan me niet voorstellen dat de klanten van T-Mobile of Ziggo het prima vinden om een uur in de wacht te staan voor een vraag/klacht. Toch is het vanzelfsprekend om diezelfde tijd te wachten op een achtbaanritje van 37 seconden. Het geheim van pretparken is natuurlijk dat ze niet gemaakt zijn voor volwassenen met een IQ boven de 80. Ze zijn gemaakt voor de kleine medemens. Die vinden het namelijk prima om dagenlang voorpret te hebben bij het uitzicht op allerlei duizelingwekkende ritjes en een dieet van suikerspinnen, hotdogs en cola.

Aldus toog ik met twee eigen en twee leenkoters naar een nabijgelegen park. Na twee keer achtbaan, drie keer wildwaterbaan en verschillende keren schommelschip werd er een pauze ingelast om moeders weer van groen- naar huidkleurig te krijgen. Eenmaal op het terras bij een bakje overheerlijke automatenkoffie, keek ik eens goed om me heen. De bezoekers waren, dat vrees ik althans, een mooie vertegenwoordiging van de Nederlandse bevolking. Ik zag een horde blonde kindertjes uit het Gooi met oranje poloshirts waar niet alleen de naam van hun school maar ook hun eigen naam op was gedrukt; Mees, Roderick en Fleur stonden in de rij te wachten voor het schommelschip. Naast hen stonden de leerlingen van een Rottdamse school: zonder uitzondering licht-tot donkergetint, een paar gehoofddoekt en luisterend naar namen als Mo, Fatima en Flavio. Mooi experiment om die leerlingen eens een maand te laten ruilen van school.

Wat mij verder opviel is dat het BMI van de gemiddelde bezoeker aanzienlijk hoger is dan dat in Belgrado. Met name de dames in Servië ogen een stuk dunner en verzorgder. Hun haar zit in de krul, een leuk rokje of strakke broek, nagels gelakt en hakken aan. Hier zie ik vooral heel veel moekes in windjack, spijkerbroek en onmisbare birkenstocks. Ook ik heb vanwege draaggemak gezondigd, maar toen ik me realiseerde dat mijn voeten op platgeslagen kipfilets leken heb ik ze gauw uit mijn gaderobe verbannen. Er zijn meer kledingstukken die verboden zouden moeten worden: witte leggings, echtparen met dezelfde ANWB jassen, navelshirts, crocs, uggs in de zomer, glimjassen met echt bont, burqa's, te laag uitgesneden tijgerblouses, sokken in sandalen, spiegelzonnebrillen.....Bent u er nog? U ziet dat ik met de jaren niet bepaald toleranter ben geworden.

Maar goed, morgen vertrekken we weer naar het land van de eeuwige terrassen en keurig verzorgde dames. Bijkomend voordeel is dat we de zon weer eens in het echt kunnen zien.

Reünie

In de jaren tachtig van de vorige eeuw zat ik in Eindhoven op de middelbare school. In die tijd had ik twee kleuren haar, een veiligheidsspeld door een oor en droeg ik louter zwarte wijdvallende kleding. Ik luisterde naar muziek waar zelfs een rasoptimist nog depressief van zou worden en had verkering met de langste slungel van de klas. Omdat ik vrij trouw ben in mijn vriendschappen bleven er uit die tijd een paar mensen over die ik nog steeds regelmatig zie en die mij zeer na aan het hart liggen. Verder was mijn middelbare schooltijd een zeer goed afgesloten hoofdstuk.

Tot het een paar maanden geleden toen het weer geopend werd door de geneugten van de moderne techniek. Je kunt iedereen immers googlen en er zijn ook altijd wel een paar oude bekenden die het geen probleem vinden om een facebook account te openen zodat ze alle compromitterende voorvallen en foto's kunnen vereeuwigen. Voor mijn kroost was dit heel verhelderend en hilarisch. Ik werd vierkant uitgelachen om mijn kleding en heb aanzienlijk moeten inboeten op mijn ouderlijk gezag toen ze hoorden wat ik allemaal uitspookte. Ik was vooral geïnteresseerd in wat mensen nu deden en hoe ze eruit zagen. Bij de heren was de 80/20 regel van toepassing: het merendeel had 80% van zijn haardos verloren en was twintig kilo aangekomen. De meesten waren inmiddels voorzien van kroost en sommigen waren heel ver uitgewaaid. Met een aantal ontstond een online band en van het één komt het ander.

Er werd er een mini reünie georganiseerd. Het mooiste meisje van de klas was helaas verhinderd maar de klasgenote met de jaloersmakende haardos was er wel. Ze was ongeveer twintig jaar ingevroren geweest en zag er in tegenstelling tot ondergetekende nog exact hetzelfde uit. Erg onrechtvaardig dat sommigen van ons wel aan zwaartekracht en ouderdomskwalen onderhevig zijn maar anderen de dans lijken te ontspringen. Toen we onder het genot van moijto's de sappige verhalen deelden over vroeger en nu trof het me dat het eigenlijk een hele bijzondere tijd is geweest. We hadden een hechte vriendenclub en een tolerante school. Zo runden we met een aantal leerlingen de schoolkantine. Een donker hol voorzien van een enorme geluidsinstallatie waar in de pauze een ongelooflijke teringherrie uit kwam. Er hing een dartbord met een foto van de scheikunde docent en als dank voor het uitbaten van de kantine kregen we aan het eind van het jaar een kratje bier van de rector. Voor alle duidelijkheid: het was geen vage vrije school maar een doodnormale scholengemeenshap met mavo, havo en vwo. Ik zie het tegenwoordig niet gebeuren (ziet u de krantenkop al voor u: Rector voorziet zestienjarigen van alcohol) maar ik zou het mijn kinderen ontzettend gunnen om op die leeftijd verantwoordelijkheid te dragen en te experimenteren binnen de veilige schoolmuren.

Er wordt een volgende reünie gepland, dit maal in Belgrado. En als u zich afvraagt wat er is geworden van de twee kaboutertjes Plop op de bovenstaande foto: ze zijn beiden rijksambtenaar en zeer gesteld op hun privacy.

Uitslapen

Eindelijk heeft het lot gezegevierd. Na jaren geen oog te hebben dichtgedaan zijn we nu in de fase beland waar ik mijn beginnende puberzoon het bed uit mag schoppen. Voor de aanstaande moeders en vaders die dit stukje lezen; laat u niets wijsmaken, er is geen roze wolk. De eerste paar jaar nadat uw schattige wurm ter wereld is gekomen slaapt u in het geheel niet. U zult proefondervindelijk vaststellen wat slaapgebrek met u kan doen. Mijn wederhelft ging na de geboorte van zoon en dochter nog regelmatig op oefening in een donker dierenbos en hij heeft meer geslapen dan ik. Het dieptepunt was de combinatie van één kinderkamer, twee kinderen onder de drie jaar,  twee full-timebanen en een postdoctorale studie. Ik kreeg iedere dag de vraag of ik ziek/moe/overspannen of chagrijnig was. Net op tijd werd ik gered door mijn moeder die het kroost een week in huis nam zodat ik kon bijslapen. Hoe deed zij dat vroeger met vier kinderen onder de zes? Ik vermoed dat een grote mate van eigenzinnigheid en een paar pedagogisch niet verantwoorde methoden haar op de been hebben gehouden. Ik ben er nog steeds niet achter of dat verhaal van een suikerklontje gedoopt in sterke drank een fabel was.

Enfin, uiteindelijk overleefde ik het natuurlijk en brak er een tijd aan dat ze zowaar doorsliepen tot vijf uur s'ochtends. Jarenlang stonden we mechanisch op om een DVD op te zetten zodat we nog een uur extra konden slapen. Dat ondertussen de koekjestrommel en snoeppot werden leeggeroofd namen we op de koop toe. Maar nu is het tij dus gekeerd. Zoon wordt puber en pubers gaan pas na het laatste avondjournaal naar bed. S'ochtends zijn ze er daarentegen niet uit te branden.

Ik herinner me mijn moeders wraak nog goed. Zij kwam in alle vroegte mijn tienerkamer stofzuigen. Nu zin ik op revanche: een ouderwetse wekker in de wasbak? De katten en honden loslaten in zijn kamer? Heel hard "REVEILLE"! in zijn oor roepen?

Ik hoor zoonlief de trap af rommelen. Hij komt binnen, slaat zijn armen om me heen en zegt: "Ik hou van je mam". 

Daar gaat mijn wraak. 

School

De vakantie nadert. Nog een week en dan hebben mijn bloedjes zomervakantie. Waar ouders in Nederland al klagen over zes weekjes is het hier dus gewoon negen weken. 

Na de zomervakantie gaat zoonlief beginnen op de "middle school". Als bezorgde moeder had ik er eigenlijk op gerekend dat hij een jaartje zou doubleren op de "lower school". Hij is immers pas 10 jaar, sprak tot voor kort nog geen Engels, was geen hoogvlieger en kwam in een geheel ander schoolsysteem terecht. Alle reden dus om te veronderstellen dat de middelbare school nog wat te hoog gegrepen zou zijn. Niets bleek minder waar. Hij beheerst nu Engels op het niveau van 'native speaker', haalt goede cijfers voor "math" en is verlost van de ingewikkelde Nederlandse spelling (Aan dat laatste gaan we overigens volgend jaar wel een einde maken middels stevige bijles).

De vraag is natuurlijk hoe dat komt. Allereerst ligt dat aan de grootte van de klas. In Nederland zaten er éénendertig kinderen in zijn groep, hier zeventien. De rust die dat met zich meebrengt is voor hem een zegen. Daarnaast geven ze op een geheel andere manier les. In plaats van iedere week hetzelfde rooster, verdiepen de leerlingen zich hier een paar weken in een bepaald onderwerp. Dat doen ze in een project dat uiteindelijk resulteert in een eindpresentatie. Geen saaie boeken en invuloefeningen dus maar zelf informatie vergaren, een verslag maken en met andere klasgenoten bepalen hoe dit te presenteren. Op deze manier krijgt hij werkenderwijs vakken als 'science, math, language' etc.

Het allerbelangrijkste is echter dat niet alleen de 'harde vakken' aan bod komen maar hij zichzelf leert kennen. Het heeft mij altijd verbaasd dat ik vroeger wel een heleboel informatie te verstouwen kreeg maar eigenlijk nooit expliciet heb geleerd met mijn sterktes en zwaktes om te gaan, samen te werken of een presentatie te houden voor publiek. Zelfs op de universiteit kwam dit nauwelijks aan bod. Natuurlijk leer je het wel door een aantal keren ongelooflijk je kop te stoten maar waarom wordt er niet vanaf de lagere school aandacht gegeven aan deze zaken zodat kinderen er langzaam in groeien?

Zoonlief krijgt dat dus wel. En ik moet zeggen dat het zijn vruchten afwerpt; hij is een stuk verantwoordelijker geworden, heeft meer zelfvertrouwen en kan beter reflecteren op zijn gedrag.

Dat klinkt natuurlijk allemaal prachtig maar de 'wet van behoud van ellende' is ook in deze opvoedingsfase van toepassing. De middelbare school markeert namelijk ook het begin van, jawel, de puberteit. Leest u allemaal even mee wat ons te wachten staat?

-Wide mood swings from euphoria to sadness in minutes without predisposing factors

-Friends are in, parents are out

-Disregards rules and challenges adult authority

-Antisocial behavior

-Struggle with identity either silently or through anger and violence

Deze informatie kregen wij mee op een informatie-avond van school en ik kan er al een aantal aanvinken die zeer herkenbaar zijn. Een advies hoe hiermee om te gaan hadden ze helaas niet.

Nou hebben wij als ouders natuurlijk ook recht op ellende. Wij zijn er namelijk voetstoots van uitgegaan dat hij niet meteen zou meekomen op zijn nieuwe school en daarom een jaartje zou moeten doubleren. Je kunt je afvragen wie het meest heeft geleerd de afgelopen maanden……

Wachten

Ondanks dat mijn stukjes anders doen vermoeden, heb ik meestal niet zo'n heel spannend leven in Belgrado. Zo heb ik bijvoorbeeld alle uitgestelde klussen met betrekking tot werk, huis en kinderen kunnen doen de afgelopen week omdat het vrijwel zonder onderbreking heeft geregend. Ik wacht dus nu op droog weer zodat ik in ieder geval mijn opgekropte frustratie eruit kan rennen (ja, je kunt inderdaad ook hardlopen als het pijpenstelen regent maar dat doen alleen broodrenners of soldaten en ik ambieer geen van beide loopbanen). 

Frustratie is er genoeg want ik wacht niet alleen op het zonnetje. Integendeel, ik verspil een niet onaanzienlijk deel van mijn tijd aan wachten. Dat heeft een aantal redenen waarvan een belangrijke het verkeer is. De verkeersaders naar de binnenstad zijn permanent volgestouwd met vierwielers. Daarbij hanteert de stedelijke verkeersdienst een systeem waarbij de middelste van de vijf rijstroken kan wisselen van richting. De ene keer heb je dus drie rijstroken en de andere keer twee. Een levensgevaarlijke oplossing als je routineus 'jouw' weghelft opdraait en je er met luid geclaxonneer door een tegenligger vanaf wordt gejaagd. Wat ook erg helpt is dat de drukste kant altijd maar twee rijstroken heeft en de rustige drie. De tijd die het duurt om de stad in of uit te rijden varieert dus van tien minuten tot ruim een half uur. 

Een andere nationale sport is het wachten in de rij voor de bus, kassa of postkantoor. Vooral de overheidsloketten spannen de kroon. Ik zie regelmatig Oostblok-achtige rijen waar mensen urenlang geduldig staan te wachten. Voor degenen zonder de juiste contacten is het waarschijnlijk de enige manier om hun pensioen/salaris uitbetaald te krijgen of een vergunning te regelen. Ook de kassa's in de supermarkten zijn verre van efficiënt. Dat ligt niet aan de kassa dames maar aan het feit dat de helft van het koopwaar niet te traceren is en ze bij ieder foutje genadeloos worden afgerekend door één van de vele baasjes die er rondlopen. Het idee dat mensen productiever en gelukkiger worden in hun werk als je hen meer autonomie geeft en aanspreekt op hun professionaliteit is hier helaas nog niet doorgedrongen. 

Maar de absolute top in de zaken waarop ik moet wachten heeft niets te maken met Servië. Het heeft helaas alles te maken met het ontbreken van enig didactisch talent. Het is, inderdaad, mijn kroost. Jaren van mijn leven heb ik gewacht tot ze klaar waren met eten, tanden poetsen, opruimen, aan- en uitkleden etc etc. Iedere dag herhaalt zich hetzelfde ritueel rond opstaan, ontbijten, huiswerk maken en naar bed gaan. Natuurlijk heb ik al verschillende malen geprobeerd om het tij te keren. Ze hebben allebei een wekker en een horloge en weten feilloos dat hen om vuer uur een ijsje is beloofd. Dat hun kamer op dat tijdstip ook moet zijn opgeruimd, zijn ze gemakshalve vergeten. Vanzelfsprekend ben ik er ook wel eens zonder hen vandoor gegaan op het afgesproken tijdstip maar natuurlijk weten ze dat ik toch om de hoek sta te wachten. Kinderen zijn vele malen slimmer en zelfredzamer dan ouders denken. Vanuit verschillende kanten wordt mij verzekerd dat het allemaal gaat goedkomen maar ondertussen had ik een wereldreis kunnen maken of een universitaire studie kunnen afronden in die tijd die ik op hen heb gewacht. Tips om of de wachttijd te bekorten of de tijd beter te besteden zijn dus van harte welkom. Suggesties om meer "zen" te zijn en me niet te irriteren horen daar niet bij,  dat heb ik al vele malen zonder enig succes geprobeerd.

Blunder

Zoals de meesten van u wel weten ben ik geen held in koetjes en kalfjes. Ik kijk graag de kat uit de boom bij gelegenheden waarbij ik weinig tot geen mensen ken. Ik heb geen bijzondere voorliefde voor recepties, chique feestjes en andere formele gelegenheden. Na ruim veertig jaar ben ik eindelijk zover dat ik mezelf voorstel en een aantal standaard openingszinnen beheers. 

Soms zijn de goden me echter niet gunstig gezind en bega ik zelfs daarin de meest verschrikkelijke blunders. Zo schrik ik s'nachts nog wel eens wakker van mijn acte de presence op een huwelijk van een collega van mijn wederhelft. Dat was een nogal formele setting waarbij de gasten eerst de beider families en het huwelijkspaar mochten feliciteren. Koud vijf minuten binnen zei ik tegen de wat oudere heer naast de bruidegom: "en u bent zeker de vader"? Dat was hij helaas niet. Het was niet alleen de iets oudere broer van de bruidegom, de vader van hen beiden was een half jaar daarvoor overleden. Dat had mijn wederhelft me nota bene nog ingeprent een paar dagen daarvoor. Kent u dat gevoel dat u het liefst een gat in de grond had willen zagen, om er vervolgens in te zakken en nooit meer uit te komen? 

Gisteravond had ik een soortgelijke ervaring. Wederhelft en ik waren uitgenodigd op een diner van een diplomatenclub. In mijn mooiste jurk en mijn haar in de krul togen we naar een chique hotel. Bij aankomst werden verwelkomd door de gastheren die ik vriendelijk de hand schudde. Naast mij stond nog een heer die ik ook enthousiast een hand gaf. Ik zag hem aarzelen maar overdonderd door mijn initiatief stak hij zijn hand uit. Te laat realiseerde ik me dat het een diplomaat was uit een streng islamitisch land die normaliter alleen heren op een dergelijke manier begroet. Degenen die getuige waren van mijn blunder konden het overigens wel waarderen dat ik de culturele barrières op deze manier slechtte. 

De rest van de avond wist ik uitglijders te voorkomen door het alleen over het weer, kinderen en Belgrado te hebben. Maar eigenlijk wil ik natuurlijk vragen stellen over de drie verboden onderwerpen: politiek, religie en sex. Ik zou zo graag eens willen weten of die islamitische meneer werkelijk denkt dat de wereld er beter van wordt als je vrouwen buitensluit in het publieke leven en hoe bevalt het eigenlijk, een leven in een zondige stad zoals Belgrado? Nu we toch op dreef zijn; klopt het dat homoseksualiteit meer voorkomt in conservatief religieuze samenlevingen? 

Maar goed, ik begrijp ook wel dat dit soort vragen me waarschijnlijk een enkeltje Nederland oplevert. Zelfs redelijk onschuldige zaken zitten gauw op het randje. Zo zou ik best willen weten hoe de Aziatische mevrouw die nauwelijks Engels en Servisch spreekt zich 4 jaar lang redt in Belgrado. 

Tijdens de lange deels onverstaanbare speech heb ik eens goed rondgekeken. Alle heren op één na waren in donkergrijs pak: erg saai dus. Ik ontdekte wel een aantal markante koppen. Peter Sellers was aanwezig in de vorm van een zeer gelijkende heer die ook heel voorkomend en een tikkeltje onhandig was. John Cleese was van de partij en ik zag zelfs een glimp van Patsy uit 'Absolutely Fabulous'. Als je zo gaat kijken dan krijgt zo'n feestje ineens een hele andere dimensie. Wat deed Kuifje bijvoorbeeld met de moeder van Pamela Anderson? 

De dames waren interessanter om te zien. Op basis van kleding waren ze makkelijk naar regio in te delen. Eenvoud en degelijkheid voor de noordelijke landen, sjiek voor Zuid-Europa en veel bling-bling voor het Oosten. Er was één uitzondering op de Noordelijke degelijkheid: Een lange blonde dame op stiletto's in een zeer strak rokje met dito glittertopje. Zij stond als eerste met een cocktail op de dansvloer en schroomde niet om mensen stevig te omhelzen of beet te pakken. De meneer die tegen zijn zin mijn hand had geschud was de hele avond zorgvuldig bezig om haar te ontwijken. Dat lukte tot kort voor het einde van de avond, toen botsten ze per ongeluk met de ruggen tegen elkaar aan. De blikken die vervolgens werden uitgewisseld zal ik niet snel vergeten.

Binnenkort is het onze nationale feestdag en dat betekent dat de Nederlandse vertegenwoordiging een partijtje geeft waar duizend man voor zijn uitgenodigd. In plaats van vrolijke vrijmarkten en liederlijk door alcohol bezwangerd optreden, zal ik ik me dit jaar richten op het schudden van al die handjes en niet aanstootgevend gedrag. 

Wordt vervolgd dus.....

Onverwachte ontmoeting

Ooit woonden wij in hartje Den Haag vlak achter paleis Noordeinde. Onze straat telde een doktersgezin met vier dochters, een glamourfotograaf in zijn tweede huwelijk, een echtpaar (met dochtertje) dat danste bij een internationaal vermaard gezelschap en een ongetrouwd stel waarvan de man militair was en de vrouw werkend voor een club wereldverbeteraars. Iets verderop lag een chique bordeel met daar tegenover een strategisch gepositioneerd filiaal van Christine le Duc. Om de hoek woonde de moeder van de buurt, Wiep genaamd, die alles in de gaten hield en de huisdieren en planten verzorgde als de buurtbewoners op vakantie waren. 

Het huis waarin we woonden was een totale bouwval toen we het kochten. Er was geen badkamer, geen functionerende keuken en de houtrot zat in de draagbalken. De verbouwing ondernamen we zelf: Ik deed de koffie en wederhelft de rest. Dat duurde zoals iedere verbouwing tweemaal zo lang als gepland en dus hadden we gedurende enkele weken geen verwarming. Het dieptepunt deed zich voor toen ik, behoorlijk zwanger van onze eerste, op een vrijdagmiddag de toiletpot in de woonkamer vond en me realiseerde dat we zelfs beroofd waren van de mogelijkheid om onze fundamentele behoeften te doen. Uiteindelijk kwam het goed en in de vijf jaar dat we er woonden, zetten we twee koters op de wereld. Helaas was het huis daar niet op gebouwd. We sliepen in een kleine enkelwandige aanbouw waar het in de winter ook binnen vroor. Een leuke plek voor Siberische kindertjes maar niet voor onze verwende Nederlandse bloedjes. Koppig hebben we het toch nog geruime tijd volgehouden: het was immers een geweldige locatie en het contact met de buurtbewoners was prima. In de zomer werd er een buurt BBQ georganiseerd, vaak hadden we spontaan een borreltje en de kinderen (en wederhelft) beschoten elkaar met waterkanonnen over de muren van de aangrenzende tuinen. Met name het contact met onze dansende buren was innig en hartelijk. Zij woonden in een prachtig veel te groot huis waar ze een balletstudio in hadden laten bouwen. Met pijn in het hart namen we afscheid toen we verhuisden naar de Vinex. We zijn nog twee keer terug geweest maar daarna verloren we de buurt en haar bewoners definitief uit het oog. 

Tot vorige week. Door een geweldig toeval deed het dansgezelschap Belgrado aan. Onze ex-buren waren daar inmiddels de hofchoreografen. Wederhelft wist niet alleen kaarten te bemachtigen voor de voorstelling zelf, maar ook voor een diner en 'afterparty'. Aldus togen wij naar een chique restaurant in de stad. De blik in de ogen van onze oude buren zal ik niet snel vergeten. 'flabbergasted' is de beste omschrijving. Het duurde enige seconden voor ze ons konden plaatsen en daarna was het alsof we elkaar vorige week nog hadden gezien. Zij woonden nog steeds in hun enorme huis maar sinds ons vertrek was de straat verworden tot wat onze buurman omschreef als 'divorce alley'. De dokter was na twintig jaar gescheiden van zijn vrouw en had zijn praktijk en dochters verplaatst naar een ander deel van de stad, de glamourfotograaf was aan zijn derde huwelijk begonnen en Wiep lag na twee hersenbloedingen in een verpleeghuis. Alleen het bordeel en de sexshop hadden de tand des tijds ongeschonden overleefd. 

Ons verging het die avond beter. We hadden eerst een prachtige balletvoorstelling en hebben daarna eindeloos doorgeborreld met een deel van het balletgezelschap. Die leiden natuurlijk een geheel ander leven dan mensen zonder enige vorm van artistiek talent. Gelukkig waren ze ook wars van oppervlakkig geneuzel over koetjes en kalfjes. De beste formule voor een topavond dus; veel wijn en goede gesprekken. 

Stefan Braun

Volgens de Lonely Planet staat Belgrado hoog genoteerd in de top tien van party steden. Op het eerste oog is dat niet erg voor de hand liggend want Servië is niet rijk en nog steeds behoorlijk internationaal geïsoleerd. 

Dat zegt dus niets. Op iedere paar huizen bevindt zich een (koffie)bar en ook restaurants heb je te over. Volgens ingewijden zijn er ook veel nachtclubs en discotheken, van alternatief tot het 'golddiggers' circuit. Dat laatste moet ik misschien even toelichten: In Belgrado loopt een groot aantal vrouwen rond die er buitenaards mooi uitzien. Dat buitenaards kun je vrij letterlijk nemen want in de meeste gevallen is er flink aan gesleuteld. Naast stapstad is Belgrado ook vermaard om z'n goedkope cosmetische ingrepen. Het stikt er dus van de nepborsten, -neuzen, opgetrokken oogleden etc. Een fors aantal van deze dames wordt vergezeld van een zeer bemiddelde, meestal veel oudere heer. Tot grote vreugde van mijn wederhelft doen diplomaten het ook goed bij hen. Al menig keer heeft hij op een terras zijn nek verrekt door deze flanerende lellebelletjes. 

De komst van een goede vriendin was aanleiding om zelf maar eens een uitstapje te wagen in het Servische nachtleven. De eerste stop was een trendy Italiaans restaurant gelegen aan een onheilspellende, verlaten kade langs de Donau. Eenmaal binnen wachtte ons een aangename verrassing. Lekker Italiaans eten, een niet rokers gedeelte en een vriendelijke bediening. Dat laatste is geen vanzelfsprekendheid. Het serverend personeel is niet zo schofterig als in Nederland waar je nog net niet op je knieën hoeft voor een biertje, maar het loopt meestal ook niet over van vriendelijkheid. Daarnaast is een rookverbod in Servië nog heel ver weg dus meestal eet of drink je in de walm van je buurman. 

Toen we een goede bodem in onze magen hadden gelegd werd het tijd voor het zwaardere werk. Helaas was het nog vroeg, namelijk half twaalf, en dat is hier kennelijk de tijd dat alleen wereldvreemde buitenlanders gaan stappen. Bij een naburige discotheek werden we vriendelijk uitgelachen met de mededeling dat we over twee uur nog maar eens terug moesten komen. Gelukkig waren we niet voor één gat te vangen. Op advies van een collega van mijn wederhelft togen we naar hotel Joegoslavië; een enorm Oostblok kolos in sfeerloos gedeelte van Nieuw Belgrado waar een mooi casino en mooie dames zouden zijn. Omdat de vrouwelijke helft van het gezelschap geen valse concurrentie wenste van dames wiens benen tot net onder mijn decolleté komen, verlegden we ons uitgaanspad naar de splavs iets verderop. Voor de niet ingewijden: splavs zijn op de Donau en Sava drijvende nachtclubs of restaurants. Ook daar was het veel te vroeg en als last resort vertrokken we naar Stephan Braun. Inderdaad, een vreemde naam voor een discotheek en het was “by far” de meest merkwaardigste uitgaansgelegenheid die ik ooit heb bezocht. We werden afgezet voor een hoog, grauw uitziend kantoorgebouw. Daar werden we verwelkomd door een paar nors uitziende types die ons door een metaaldetector loosden. Vervolgens stapten we de lift in en bonkte er via de liftschacht al een enorme basdreun ons tegemoet. Toen de deur op de bovenste verdieping werd opengedaan verging ons het horen en zien. De ruimte werd gevuld door een onwaarschijnlijke herrie, muziek is teveel gezegd (in ieder geval voor iemand wiens muziekkennis is opgehouden bij ABBA). 

Eenmaal binnen communiceerden we louter in gebarentaal maar het was ook duidelijk niet de bedoeling een goed gesprek te voeren, er was immers genoeg te zien. Aan het plafond waren buizen bevestigd waar een aantal dames in zeer korte rokjes aan hingen die het gezelschap opzweepte. Daarnaast produceerde een stroboscoop wat gezellig sfeerlicht en had het aanwezige personeel een scheidsrechtersfluitje of vuvuzela om de decibellen nog wat op te voeren. Het aanwezige publiek was "half our age" en had "twice the energy" Ik bedwong een opwelling om heel hard weg te rennen en dronk mijzelf wat moed in met een onbekend maar zeer aangenaam drankje. Na een half uurtje hoste ik zowaar ook mee (nee, niet op de bar maar netjes in een hoekje). Tegen het ochtendgloren gingen we halfblind en met tuitende oren weer huiswaarts. 

De volgende ochtend was zwaar, heel zwaar…

Taal

Dobar dan Drago. Kako ste? Šta želite za piće? Kan ik na wekenlang Servische les eindelijk twee volzinnen uitspreken, krijg ik een onbegrijpelijke blik toegeworpen waardoor ik toch weer mijn toevlucht moet zoeken in handgebaren. 

Ik kan het niemand aanbevelen: in de veertig nog een nieuwe taal te leren die in niets lijkt op eerder verkregen kennis van andere meer voor de hand liggende talen. Moeizaam leren mijn wederhelft en ik woordjes met vijf medeklinkers achter elkaar (srpski) of bestellen we een kolač od voćni bij de poslastičarnica. We verbazen ons over het feit dat woorden een volstrekt andere betekenis hebben dan je verwacht (paradajz, anyone?). Als we na dagenlang stampen weer een paar woorden rijker zijn, vernemen we dat het Servisch zeven naamvallen heeft waardoor zelfstandige naamwoorden alle mogelijke vervoegingen kunnen krijgen. Wat ook niet helpt is het cyrillisch schrift: de H is eigenlijk een N, de P de R, de W de S en zo kan ik nog wel even doorgaan. 

Nee dan het kroost. Dat sprak tot vier maanden geleden geen woord Engels op 'icecream' en 'swimming pool' na. Nu maken ze er zelfs ruzie in, met alle krachttermen die erbij horen. Ook zijn ze er inmiddels achter dat gewone Nederlandse woorden zoals dik en kok een geheel andere betekenis hebben in het Engels. Zoonlief kwam laatst thuis met een woord dat ik met ruim 25 jaar Engels niet kende (hybernation). Bijkomend nadeel is dat wederhelft en ik onze “secret language” kwijt zijn. Vroeger konden we nog wel eens ongegeneerd in het Engels roddelen of zaken bespreken die te ver gaan voor tere kinderzieltjes. Helaas, het is definitief voorbij, ze weten feilloos over wie we het hebben (hoezo heeft de moeder van S. het gezicht van een mislukte barbiepop?). 

Ze stellen sowieso veel te lastige vragen. Mama weet jij de Engelse naam voor Wit-Rusland? (nee schat, ik weet nauwelijks waar het ligt) en wat is het verschil tussen median, mode en average? In Nederland was ik de alleswetende ouder maar nu zoek ik herhaaldelijk mijn toevlucht tot de zin die alle makkelijke moeders gebruiken bij moeilijke vragen; "vraag dat maar aan pappa!". Tot mijn grote schrik gaat zoonlief een acht weken durend project doen waarin hij een thema gaat onderzoeken dat te maken heeft met "sharing the planet". Daarvoor doet hij, samen met een paar klasgenoten, onderzoek via het web, interviews en fieldtrips. Uiteindelijk moet dit resulteren in een eindpresentatie die origineel en creatief moet zijn. Daarbij wordt verwacht dat ze een actie op touw zetten om de wereld te verbeteren ten aanzien van het onderzochte punt (en dat mag niet zomaar geld inzamelen zijn want dat is te makkelijk). Hij is tien! Op mijn tiende had ik één spreekbeurt over mijn hamster gehouden en hij mag een compleet academisch 'action oriented' onderzoek met bronnenvermelding gaan doen. 

Éen van de redenen om te verhuizen was dat de kinderen een andere taal zouden leren en wat van de wereld zouden zien. Daar hoeven we niet bang voor te zijn. 

Nu de ouders nog.....

Wintersport

Enige tijd geleden hebben mijn wederhelft en ik het onzalige idee opgevat om op wintersport te gaan met ons kroost. Niet in Servië op een paar uurtjes rijden maar twee keer zover weg, in Oostenrijk. 

Toen we om vijf uur opstonden voor de heenreis was het min vijftien graden en stond er een stevige sneeuwstorm. De dag ervoor hadden we alles sneeuwvrij gemaakt maar gedurende de nacht was er vrolijk nog dertig cm gevallen. In de ijzige wind hebben we dus wederom een uurtje besteed aan het vrijmaken van auto en oprit. Vervolgens begonnen we aan de meest beangstigende rit ooit. Belgrado was geheel verlaten en het zicht abominabel. De sneeuw schoot horizontaal voorbij en wegdek, huizen, bomen: alles had dezelfde grijs-witte kleur. Ook de spaarzame andere gekken op de weg waren van achter zodanig ondergesneeuwd dat ze dezelfde kleur hadden als het omringende landschap. Dat bleef zo de volgende zeshonderd km. De wagens die wij inhaalden zagen we pas net te voren en verdwenen volledig uit het zicht bij de inhaalmanoeuvre zelf. Mijn wederhelft presteerde het om niet één keer zelf gepasseerd te worden. Pas in Oostenrijk verdween het zweet uit de bilnaad toen we het wegdek weer ontwaarden. 

Voor het kroost was het de eerste keer dat ze op de lange latten stonden en hun ontgroening was pittig bij minus twaalf en hevige sneeuwval. Gedurende de week verdwenen er steeds meer ski leerlingen uit hun klasje tot ze tenslotte met één ander kind overbleven. Merkwaardig genoeg vonden ze het zelfs leuk.

Het dagritme verliep ongeveer als volgt. 

07.00 Reveille en uitgebreid ontbijt 

08.30 Inpakken in tig laagjes kleding

10.00 Het kroost afleveren bij ski leraar. 

10.30 Koffie voor pa en ma (terwijl kindjes in de ijzige kou van de piste gleden)

12.00 Twee ijsklompjes ophalen en ontdooien onder genot van 'wurst und pommes'.

13.30 Kindjes weer afleveren

14.30 Glühwein voor Pa en Ma (terwijl kindjes inderdaad.....)

15.30 Kroost ophalen 

18.30 Uitgebreid avondeten  

20.00 Kroost naar bed

21.00 Pa en ma naar bed. 

Wederhelft en ik zijn vanwege de condities alleen van blauwe en een sporadische rode piste gestunteld. Al na de eerste dag riepen onze beenspieren luidkeels dat dit toch niet de bedoeling kon zijn en dat werd helaas niet minder. Aan het eind van de week waagden we voor het eerst een tochtje met z'n viertjes. Om het grut te beschermen gaven we uitgebreide instructies hoe ze de piste af moesten glijden en dat ze te allen tijde tussen ons in moesten skiën. Dat ging 100 meter goed, daarna haalden ze ons vrolijk in en meldden en passant dat de ijzingwekkende zwarte piste van die ochtend veel leuker was.... 

Volgende winter blijven we lekker thuis.

Kapper

Totnogtoe hebben weinig mensen mij een gebrek aan lef verweten. Integendeel zelfs, ik heb een groot aantal dingen gedaan die ik mijn kinderen ten strengste zou verbieden. Met een totaal gebrek aan talent heb ik mij uit vliegtuigen of van bruggen gestort met een valscherm of elastiekje. Ook heb ik gedurende mijn loopbaan talloze presentaties en workshops gegeven voor een veel te groot publiek, een veel te kritisch publiek of een publiek waarvan ik de taal niet sprak. De keren dat ik erg idealistisch en niet gehinderd door enige kennis van zaken, projecten heb opgepakt geven mij nog steeds het schaamrood op de kaken. 

De laatste stap die getuigt van mijn ware onverschrokkenheid is het opzeggen van een mooi betaalde vaste baan om te verhuizen naar een wildvreemd land alwaar ik de “vrouw van” ga uithangen, iets wat ik altijd van harte heb verfoeid. 

Nu denkt u misschien dat mijn leven louter gekenmerkt wordt door mislukkingen of een hardnekkig gebrek aan zelflerend vermogen. Dat is niet het geval. Veel dingen zijn eigenlijk best aardig gelukt en de snelste manier om iets te leren is het gewoon te doen, 'no guts no glory'! 

Toch is er één ding waar ik echt bang voor ben en wat ik ten koste van alles probeer te vermijden; de kapper. 

Jaja, lach maar terwijl ik mijn diepste angst deel. Ik weet niet hoe het u vergaat (degenen met weinig haar uitgesloten) maar ik weet eigenlijk nooit wat ik precies op mijn hoofd wil, laat staan hoe ik het moet uitleggen. Dus gaan de meeste kappersmevrouwen helemaal los en kan ik ze ternauwernood ervan weerhouden om een hanenkam te fabriceren (echt gebeurd, geen grap). Als ik de kapperszaak een paar tientjes lichter uitloop vraag ik me altijd af welke indruk ik achterlaat,  een alternatieve post-punker? Een tobberige huisvrouw? Kantoorklerk? 

Overbodig te vermelden dat mijn angst ongekend hoog is opgelopen nu ik me niet eens fatsoenlijk in de plaatselijke taal kan uitdrukken en louter geverfde krultang mevrouwen om me heen zie. Maar ja, na een maand of zes is het toch echt geen gezicht meer en dus bedacht ik een sluw plan. Gedurende enkele weken heb ik mijn dochter bewerkt of ze niet eens een knipbeurt nodig had.  Om van me af te zijn stemde ze toe, niet wetende dat ze als proefkonijn zou dienen. Op een mooie dag togen we gezamenlijk naar de plaatselijk haarsalon die heel toepasselijk “Bad Hair” heet. 

Ze werd vorstelijk geprezen om haar blonde haar en vervolgens door een kundige dame zorgvuldig gewassen, geknipt en geföhnd. Als een echte prinses verliet ze na een uurtje de salon. Drie dagen later heb ik mij gemeld en kreeg ik ongeveer dezelfde behandeling. Ik moet zeggen, het ziet er zeer toonbaar uit; niet verknipt of omgetoverd in een onmogelijke haardracht. En dat voor acht euro. Het enige verwijt dat ik kreeg was dat ik de volgende keer niet zo lang moest wachten…

Taxi

Over het algemeen begeef ik mij in het stadsverkeer met een oude maar zeer goed functionerende bolide. De eerste keer stond het zweet in mijn handen maar nu zoef ik overal doorheen alsof ik nooit iets anders heb gedaan. “Do as the locals do” is mijn motto dus ik draai rustig een rotonde op als er een aftands zastavaatje aankomt, ik ben toch groter. Ook vind ik het geen enkel probleem om midden op een zebrapad te parkeren als ik boodschappen moet doen. Ik vrees dat ik nog wat ontwenningsverschijnselen krijg als we terugkeren naar Nederland.  Omdat er een schreeuwend gebrek is aan parkeerplaatsen in de binnenstad en ze daar wel bekeuren pak ik soms de taxi. Dat gaat ongeveer als volgt. 

Ik bel een onverstaanbare kraaklijn waar ik twee keer achter elkaar mijn adres in roep zonder dat ik het antwoord terug kan verstaan.  Ik hang op, kijk uit  het raam en zie de taxi voorrijden. 

De auto is ergens in de jaren tachtig gemaakt en ziet eruit als de mijne: Een kleine vuilnisbelt van kranten, snoep, lege en volle flessen. De eerste vijfhonderd meter van ons vier km lange ritje gaan voorspoedig, daarna staan we stil op één van de belangrijkste verkeersaders. Aan weerszijden grote jaren dertig achtige villa’s die ooit schitterend en veel lichter van kleur moeten zijn geweest. Inmiddels zijn ze bedekt met een laag roet. In enkele gebouwen zie je de kogelgaten nog zitten of ontbreekt een ledemaat van de standbeelden op de voorgevel of dak. 

Al tien minuten en zeker anderhalve km van huis verwijderd. 

De telefoon gaat. Gelukkig, hij heeft een oording. In rap Servisch ontwaar ik alleen tot vijf maal toe het woord “catastrofe”. Moet ik mij zorgen maken of bespreekt hij slechts de staat van het verkeer? 

Weer vijf minuten en honderd meter verder. 

Ik zie een rafelige bebaarde meneer met een hoop tassen die betere tijden hebben gekend (hijzelf hopelijk ook). Wat zou erin zitten? Wat heeft iemand nodig die huis noch haard heeft? 

Voorbij de Amerikaanse ambassade. Beveiligd met betonblokken, tralies en wat afschrikwekkend uitziende beveiligingsheren. De nieuwe Amerikaanse vertegenwoordiging in aanbouw is nog veel zwaarder beveiligd en ligt in een buitenwijk. Leuk feitje: De spiksplinternieuwe Chinese ambassade ligt er vlakbij en is ook met Amerikaans geld gebouwd. De vorige is namelijk per abuis platgebombardeerd.

Grrrr, honderd meter gewonnen in twee minuten. 

Dat schiet op, zo zijn we vandaag nog wel op debestemming. Waarom loop ik niet? Oh ja, het regent. Een dame met een dood dier om haar nek en akelig hoge plateauzolen haalt onze taxi in; zucht….

Licht op groen. We rijden! 

De telefoon gaat weer en het oording is kwijt. Nu wreekt zich de troep in de auto. Al rijdend worden de kranten, flessen en plastic zakjes doorzocht. De chauffeur duikt onder het dashboard terwijl ik het verkeer voor ons in de gaten hou; gevonden! De telefoon houdt op met rinkelen. Gevloek. Dan maar terugbellen. Ineens gaat het rap. De taxichauffeur zigzagt al bellend door het verkeer en gebaart zowel naar medeweggebruikers als naar de beller aan de andere kant van de lijn. Een bus trekt op van de halte terwijl wij  ‘m net ontwijken. Een fiets! Ik zie een zwaardbepantserde fietser door het verkeer trappen. Seconden later ziet de chauffeur hem ook. Nog een seconde later en het was een ex-fietser geweest. We zwieren de bocht om langs het presidentieel paleis en schampen op een haar na een overstekende voetganger. Ik weet dat we nu rechts moeten aanhouden anders verdwijnen we in een tunnel die aan de andere kant van de stad uitkomt.  We schuiven inderdaad de andere rijbaan op onder aanhoudend geclaxonneer rechtsachter.

We stoppen. Ik betaal en er komt onmiddellijk een man die de portier voor me openhoudt. Ik stap uit, hij begeleidt me naar de ingang, zegt wat in zijn portofoon en de deur zwaait open. Hal in met portret van Bea, wuiven naar de aardige dame achter-het-glas-van-wie-ik-de-naam-altijd-vergeet.  Nog een deur, twee trappen en daar staat mijn Lief

Kinderfeestje

Als u nog nooit het genoegen heeft gehad om een binnenspeeltuin te betreden dan raad ik u aan dat vooral zo te houden. De drie dwaze dagen van de Bijenkorf zijn een stilteplek vergeleken bij de meeste kinderkooien.

Hier is het helaas het populairste en meest fantasieloze uitje voor een kinderfeestje. De eerste keer, toen de hele klas van mijn 8 jarige dochter was uitgenodigd op een maandagavond van van 17.00 uur t/m 20.00 uur, stond ik stipt om vijf uur bij de ingang. Niet doen, veel te Hollands. Het gesprek met de moeder van de feestneus verliep stroef. Niet dat ze onaardig was, maar in eerste instantie dacht ik te maken te hebben met een grote zus. Ik had het lef niet om naar haar leeftijd te vragen, maar heb serieus overwogen of het biologisch mogelijk was: twee kinderen van acht en twaalf. 

Nu moet ik erbij zeggen dat het merendeel van de Servische moeders er jong en zeer verzorgd uitziet. Ik ben doorgaans zwaar underdressed in mijn spijkerbroek. Zelfs op het schoolplein lopen er een aantal op torenhoge hakken met minirokjes en hun haar in de krul. Ik verdenk de meesten van een regelmatige botox behandeling en een wekelijkse blondeersessie bij de kapper.

Ik moet niet zeuren natuurlijk want de kinderen vonden het geweldig. Ze werden maar twee keer onderbroken terwijl ze hingen, renden of gleden; één keer voor heeeel veel Kentucky Fried Chicken en een kwartier later voor een enorme taart (weet je in ieder geval zeker dat ze kotsmisselijk of hyperactief het strijdtoneel verlaten). 

Dit alles heeft natuurlijk de lat hoog gelegd voor het aanstaande verjaardagsfeestje van dochterlief. Ik heb nog even geïnformeerd hoeveel het zou kosten om haar op een dergelijk partijtje te trakteren maar het ging me toch wat ver om een bedrag te betalen waar een gemiddelde Serviër drie maanden voor moet werken. Daarnaast heeft zoonlief net een feestje achter de rug waarbij we met wat petflessen en fietsventielen, waterraketten in elkaar hebben geknutseld en dat was minstens zo leuk. 

Vals als ik ben, heb ik gefleemd dat het niet zo handig was om de laatste week voor de kerstvakantie een feestje te organiseren en dat we dat dus beter ergens in januari kunnen doen. Uitstel van executie vrees ik.....

De oude dame

Kun je na drie weken in je nieuwe land/woonplaats al een balans opmaken? Laat ik het een tussenbalans noemen want de indrukken zijn talrijk maar wel oppervlakkig. 

De eerste horde is genomen, we wonen nu in ons nieuwe "pink house" zoals zoonlief het treffend omschreef. Dat is wel nog even aanpassen want we hebben nog geen keuken, de badkamer is een ruïne en de verf nog aan het drogen. Maar we zitten er! De kinderen kunnen uitrazen in de tuin en we hebben weer onze eigen spullen. 

Waar moet ik beginnen? Bij het feit dat we nog maar 1 grijze dag hebben gehad en de rest alleen maar zon? Dat ik waanzinnig trots ben op Bing en Lola dat ze het zo goed doen ondanks dat ze hun vriendjes, oude school en huis missen? Dat ik me nog steeds verbaas dat we niet overhoop zijn gereden in de verkeerschaos? 

Laat ik starten met de stad en haar bewoners. Belgrado is misschien het best vergelijkbaar met een oude "dame" die haar best doet er jong en modern uit te zien maar waar het verval onder de oppervlakte loert. De monumentale panden met een bijna Weense allure worden afgewisseld met communistische kolossen. (Ik hoop dat de zieke geesten die deze gebouwen hebben ontworpen “six feet under” zijn en anders mogen ze wat mij betreft alsnog worden gevierendeeld). De oude dame is behoorlijk levendig en een tikkeltje chaotisch. Het verkeer is een absolute ramp. Men beweegt zich hier op drie manieren voort: met een dure bolide van Duitse makelij, een Zastava/Yugo van 30 jaar oud of lopend. En omdat het stadsplan niet berekend is op al die wielen nadert de gemiddelde snelheid per uur die van de binnenstad van Rome: 3 km! Als je even naar de bakker moet dan parkeer je je auto gewoon op straat, de overige weggebruikers rijden toch wel om je heen. 

Ook opmerkelijk zijn de zebrapaden hier. Ik vermoed dat een overijverige ambtenaar heeft besloten er om de 10 meter één aan te leggen. De meeste zijn voorzien van een echt voetgangersstoplicht en in zeker de helft van de gevallen stopt de naderende wegmaniak ook daadwerkelijk. 

"Mam, hij staat toch op groen"? "Ja schat maar dan nog moet je zes keer kijken voordat je oversteekt". "Papa zegt dat iedereen hier rijdt als een idioot, is dat waar"? Nou schat, wat vind je zelf"?

De kinderen heb ik een klein trauma bezorgd door ze op dag één mee te nemen naar de lokale markt. Daar verkopen ze nog herkenbaar vlees: geen mooi gerangschikte kipfilets en karbonaatjes in plastic bakjes maar een half varken aan een haak. Een mooiere gelegenheid om vegetarisch te worden krijg ik niet. Toch eten ze hier een onwaarschijnlijke hoeveelheid vlees. Vegetarisme wordt door een belangrijk deel van de bevolking beschouwd als een psychische afwijking. Het enige restaurant dat zichzelf aanprijsde met vegetarische menu’s, zag eruit als een gure illegale Amsterdamse coffeeshop. 

Terwijl ik dit schrijf zit ik in Costa Coffee, de lokale Starbucks die uitzonderlijk goede koffie serveert tegen een achtergrond van een leuk Italiaans muziekje. Het is maandagochtend, ik kijk naar buiten en zie de zon. Nog geen twee maanden geleden zat ik in een lelijk groenig kantoorgebouw met afschuwelijke automaten koffie bij grijs weer. 

Ik denk dat ik de oude dame wel mag.